Page 117 - Demo
P. 117
tjera q%u00eb kan%u00eb zgjeruar t%u00eb drejt%u00ebn e votimit, mes t%u00eb cilave kujtojm%u00eb Reform%u00ebn e Dyt%u00eb Elektorale (The Second Reform Bill), m%u00eb 1867. Ligji i vitit 1884 e nj%u00ebsoi t%u00eb drejt%u00ebn e votimit n%u00eb t%u00eb gjith%u00eb Mbret%u00ebrin%u00eb e Bashkuar. Nj%u00eb vit m%u00eb von%u00eb, m%u00eb 1885, nj%u00eb shtes%u00eb e re n%u00eb ligj (Redistribution Act) e rriti numrin e deputet%u00ebve n%u00eb Dhom%u00ebn e Komunave n%u00eb 607 an%u00ebtar%u00eb t%u00eb zgjedhur, me disa p%u00ebrjashtime, nga nj%u00eb nj%u00ebsi e vetme me t%u00eb drejta t%u00eb barabarta.Megjithat%u00eb, n%u00eb shekullin XIX dhe n%u00eb fillim t%u00eb shek. XX nuk u arrit deri n%u00eb votimin e p%u00ebrgjithsh%u00ebm dhe aq m%u00eb pak n%u00eb votimin e grave, t%u00eb k%u00ebrkuar me aq forc%u00eb nga l%u00ebvizja feministe, q%u00eb d%u00ebshironte emancipimin e gruas, %u00e7lirimin e saj nga inferioriteti juridik dhe profesional karshi burrit.Mbret%u00ebresha Viktoria, Epoka ViktorianeGjat%u00eb viteve t%u00eb vrullshme t%u00eb L%u00ebvizjes %u00c7artiste, n%u00eb fronin britanik erdhi nj%u00eb sovrane e re, Viktoria. Megjith%u00ebse nj%u00eb vajz%u00eb e re, vet%u00ebm 18-vje%u00e7are n%u00eb koh%u00ebn e ardhjes n%u00eb fron, monarkja e re kishte energji, vendosm%u00ebri e inteligjenc%u00eb. Mbret%u00ebrimi i saj (1837-1901) %u00ebsht%u00eb m%u00eb i gjati n%u00eb historin%u00eb angleze dhe m%u00eb i pasuri, nga pik%u00ebpamja e mir%u00ebqenies materiale, fuqis%u00eb politike, p%u00ebrparimit shkencor dhe arritjeve kulturore. N%u00eb rrjedh%u00ebn e shekullit XIX, Britania u b%u00eb kombi m%u00eb i pasur dhe m%u00eb i fuqish%u00ebm n%u00eb Evrop%u00eb, qendra kryesore e tregtis%u00eb dhe e financ%u00ebs bot%u00ebrore. Elementet kryesore t%u00eb forc%u00ebs s%u00eb saj q%u00ebndronin n%u00eb transformimin e ekonomis%u00eb, n%u00eb mbizot%u00ebrimin e saj n%u00eb qarkullimin nd%u00ebrkomb%u00ebtar t%u00eb mallrave, n%u00eb nj%u00eb sistem qeverisjeje t%u00eb hapur ndaj reformave demokratike, e q%u00eb bazohej n%u00eb alternimin n%u00eb pushtet t%u00eb Partis%u00eb Liberale me at%u00eb Konservatore. Lul%u00ebzuan qytetet industriale, ku zhvilloheshin kryesisht aktivitetet minerare, por edhe industria metalurgjike dhe tekstile. Anglia dallohej p%u00ebr nj%u00eb sistem bankar dhe nj%u00eb sistem transporti t%u00eb zhvilluar si askund n%u00eb bot%u00eb. Prodhimet britanike p%u00ebrmbyt%u00ebn tregjet bot%u00ebrore. E gjith%u00eb kjo n%u00eb saje t%u00eb liris%u00eb s%u00eb tregtis%u00eb, q%u00eb ishte b%u00ebr%u00eb tashm%u00eb nj%u00eb sistem referimi p%u00ebr t%u00eb gjitha qeverit%u00eb angleze. Jeta politike n%u00eb gjysm%u00ebn e dyt%u00eb t%u00eb shekullit XIX dhe n%u00eb fillim t%u00eb shekullit XXN%u00eb gjysm%u00ebn e dyt%u00eb t%u00eb shekullit XIX, jeta politike u p%u00ebrqendrua mes dy partive kryesore: Partia Liberale, e drejtuar nga Gledstoun (William Gladstone), dhe Partia Konservatore, e drejtuar nga Dizraeli (Benjamin Disraeli). Vet%u00eb Gledstouni u shqua p%u00ebr nd%u00ebrmarrjen e disa reformave t%u00eb r%u00ebnd%u00ebsishme. Dy nga masat q%u00eb dallohen p%u00ebr nj%u00eb frym%u00eb tipike liberale e reformatore, ishin Reforma e Sh%u00ebrbimit Civil, m%u00eb 1870, dhe po n%u00eb t%u00eb nj%u00ebjtin vit, Ligji p%u00ebr Arsimin. V%u00ebmendja e kabinetit t%u00eb par%u00eb ministror t%u00eb Mbret%u00ebresh%u00eb Viktoria me familjen e saj. Piktur%u00eb e F. Uinterhalter, 18463Uilliam Gledstoun 4115

